Koffiecups bieden ongekend gemak: Eén druk op de knop en je kop koffie staat klaar. Alleen is diezelfde cup vaak ook meteen een afvalproduct, vaak met koffiedik erin. De meeste mensen zijn zich hier wel van bewust, maar zien door de (duurzaamheids)bomen het bos niet meer.
Hoog tijd dus om wat helderheid te scheppen. In deze blog neemt onze Impact Manager Thijs jullie mee in wat Wageningen University & Research concludeert over de verschillende soorten koffiecapsules zodat jij een weloverwogen keuze kan maken.
1. De wondere wereld van koffiecapsules
Ten eerste even een belangrijke nuance: Bij koffiecapsules gaat het niet alleen om de buitenkant. De koffie in de cups heeft namelijk zelf een grote klimaatimpact door teelt, verwerking, transport en branden. Onderzoek van de WUR laat zien dat die impact vaak zelfs groter is dan die van de capsule zelf (Smeding et al., 2023).
Toch is de verpakking zeker niet onbelangrijk. Wat hier goed is om te weten is dat de impact van een koffiecup vooral afhangt van of deze wel of niet in het juiste verwerkingssysteem terecht komt. Wat het ‘juiste’ verwerkingssysteem dan precies is, lees je wat verderop in deze blog.
2. Welke typen koffiecapsules zijn er?
WUR onderzocht de milieu-impact en circulariteit van de drie meest voorkomende soorten koffiecapsules in de supermarkt:
- Aluminium koffiecapsules
- Plastic koffiecapsules. Meestal van de fossiele kunststoffen zoals PP (polypropyleen) of HDPE (high-density polyethyleen).
- Biobased composteerbare koffiecapsules op basis van biologische kunststoffen, zoals PLA (polymelkzuur) of PHA (polyhydroxyalkanoaten).
Daarbij is gekeken naar verschillende verwerkingsroutes, zoals de PMD afvalstroom (Plastic, Metaal en Drinkpakken), verbranding en composteren via organische verwerking (Smeding et al., 2023).
3. Wat zegt de wetenschap?
3.1 Composteerbare capsules
Wanneer composteerbare capsules daadwerkelijk in een industriële composteerroute belanden, komt dit scenario als veruit het meest circulair uit de analyse. WUR geeft hiervoor zelfs een score van 100 procent, omdat zowel de capsule als het koffiedik terugkeren in de biologische kringloop (Smeding et al., 2023).
3.2 Plastic capsules
Conventionele plastic scoren daarentegen minder goed. Met name op circulariteit leggen ze het af tegen hun composteerbare broertje. Dat heeft een aantal redenen: Hoewel monoplastic (plastic gemaakt van 1 materiaal, dus geen mix) in theorie goed te recyclen is, gaat het hier vaak om gemengd plastic waarbij dat een stuk moeilijker is. Daarnaast moeten de achtergebleven koffieresten nog uit het materiaal worden gespoeld wat recycling extra moeilijk maakt (Smeding et al., 2023).
3.3 Aluminium capsules
Hoewel over de productie van aluminium van alles te zeggen heeft het één duidelijk voordeel: Het is erg goed recyclebaar. Moderne sorteerinstallaties kunnen aluminium capsules tot wel 80 procent terugwinnen, afhankelijk van de gebruikte techniek (Smeding et al., 2023).
Maar ook hierbij zijn weer een aantal nuances op zijn plaats: Zo wordt overgebleven koffiedik in deze route meestal niet benut in een biologische kringloop. Daarnaast is de recycling van aluminium vaak ‘open loop’, waarbij het aluminium dus geen nieuwe capsule wordt.
4. Het systeemprobleem
Goed, composteerbare koffiecups dus! En dan het liefst verwerkt via de GFT stroom. Alleen komen we hier een nieuw probleem tegen: Composteerbare koffiecups mogen vaak niet bij het GFT. Afvalverwerkers zijn namelijk bang dat het toelaten van composteerbare plastics in de praktijk zal leiden tot meer vervuiling, omdat consumenten composteerbaar en ‘gewoon’ plastic lastig uit elkaar kunnen houden (Smeding et al., 2023).
En dat idee komt niet zomaar uit de lucht vallen. De vervuiling van organisch afval is de afgelopen decennia sterk toegenomen. Volgens de WUR steeg die van 0,85 procent in 2000 naar 3,9 procent in 2019. Daardoor moet zelfs 13,8 procent van het ingezamelde GFT worden verwijderd en verbrand (Smeding et al., 2023). Met alleen koffie drinken uit composteerbare cups ben je er dus nog niet.
5. Plastic en aluminium bij het PMD afval
Per 1 januari 2026 geldt in Nederland een vernieuwde landelijke lijst voor de PMD afvaalstroom. Daarin staan aluminium en plastic koffiecapsules expliciet genoemd als verpakkingen die in de PMD-bak mogen. Dit maakt de inzameling en daarmee recycling een stukje eenvoudiger. Maar is het ook duurzamer? Het antwoord daarop is, zoals altijd, genuanceerd.
5.1 Composteerbaar versus recycling: De route maakt het verschil
WUR laat zien dat composteerbare capsules vooral winnen als ze daadwerkelijk gecomposteerd worden. Belanden ze in het restafval of worden ze eruit gefilterd en alsnog verbrand, dan verdwijnt een groot deel van het circulaire voordeel (Smeding et al., 2023). Sterker nog, gerecyclede plastic capsules kunnen een lagere uitstoot hebben dan composteerbare capsules als die verbrand worden.
Als composteerbare biobased capsules wél goed in de organische route worden verwerkt, scoren ze volgens WUR by far het beste wanneer je zowel CO₂-uitstoot als circulariteit meeneemt (Smeding et al., 2023).
Dus samengevat:
- Op de korte termijn kan PMD 2026 helpen verduurzamen door het recyclen van aluminium en plastic makkelijker te maken.
- Op de lange termijn is composteerbaar de meest circulaire optie, als het verwerkingssysteem verbeterd en consumenten bewuster worden.
6. Waarom Wonder Beans kiest voor biobased composteerbare cups
Aan ons dus om hier een keuze in te maken. En die valt toch op composteerbare cups. Waarom? Wij zien onszelf als aanjagers en makers van een nieuw systeem en gaan daarom voor de meest ambitieuze optie: De route met de wetenschappelijk bewezen hoogste circulariteit en een laagste klimaatimpact (Smeding et al., 2023).
7. Checklist: Zo maak je een hebzuchtvrije keuze
Wil je als consument de beste keuze maken? Let dan hierop:
- Kies een capsule met een werkende verwerkingsroute in jouw gemeente.
- Gooi aluminium en plastic cups vanaf 2026 bij PMD. Dat vergroot de kans op recycling.
- Kies composteerbare cups als je zeker weet dat jouw route dit accepteert en verwerkt.
- Verspil vooral geen kopjes koffie. De koffie zelf veroorzaakt namelijk het grootste deel van de milieu impact.
Conclusie: Recycling is goed, composteren nog beter
De komst van duidelijke PMD-regels in 2026 is een stap vooruit. Aluminium en plastic capsules worden makkelijker correct ingezameld, wat de recycling zal verbeteren. Tegelijkertijd blijft de wetenschap duidelijk: Biobased composteerbare koffiecapsules die daadwerkelijk worden gecomposteerd zijn de meest circulaire oplossing. Alleen in die route keren capsule en koffiedik samen terug in de biologische kringloop en wordt het hoogste niveau van circulariteit behaald (Smeding et al., 2023). Bij Wonder Beans kiezen we daarom bewust voor composteerbaar en steunen we een verwerkingssysteem waarin dit ook echt kan.
0 reacties